||om tat sat||

Select text in Devanagari Kannada Gujarati English

ઉત્તર ચરિતમુ
મહાસરસ્વતી ધ્યાનમ્

ઘણ્ટાશૂલહલાનિ શંખમુસલે ચક્રં ધનુઃ સાયકં
હસ્તાબ્જૈર્દધતીં ઘનાન્તવિલસત્ શીતાંશુ તુલ્યપ્રભામ્|
ગૌરીદેહસમુદ્ભવાં ત્રિજગતામ્ આધારભૂતાં મહા
પૂર્વામત્ર સરસ્વતીમનુભજે શુમ્ભાદિ દૈત્યાર્દિનીમ્||

||ઓમ્ તત્ સત્||
=============
અષ્ટમાધ્યાયઃ ||

ઋષિરુવાચ||

ચણ્ડે ચ નિહતે દૈત્યે મુણ્ડે ચ વિનિપાતિતે|
બહુળેષુ ચ સૈન્યેષુ ક્ષયિતેષ્વસુરેશ્વરઃ||1||

તતઃ કોપપરાધીનચેતાઃ શુમ્ભઃ પ્રતાપવાન્|
ઉદ્યોગં સર્વસૈન્યાનાં દૈત્યાનામ્ આદિદેશ હ ||2||

અદ્ય સર્વબલૈઃ દૈત્યાઃ ષડશીતિરુદાયુધાઃ|
કમ્બૂનાં ચતુરશીતિર્નિર્યાન્તુ સ્વબલૈર્વૃતાઃ||3||

કોટિવીર્યાણિ પંચાશત્ અસુરાણાં કુલાનિ વૈ|
શતં કુલાનિ ધૌમ્રાણાં નિર્ગચ્છન્તુ મમાજ્ઞયા||4||

કાલકા દૌર્હૃદા મૌર્યાઃ કાલકેયાઃ તથાસુરાઃ|
યુદ્ધાય સજ્જા નિર્યાન્તુ આજ્ઞયા ત્વરિતા મમ||5||

ઇત્યાજ્ઞાપ્યાસુરપતિઃ શુમ્ભો ભૈરવશાસનઃ|
નિર્જગામ મહાસૈન્યસહસ્રૈઃ બહુભિર્વૃતઃ||6||

આયાન્તં ચણ્ડિકા દૃષ્ટ્વા તત્સૈન્ય મતિ ભીષણમ્|
જ્યાસ્વનૈઃ પૂરયામાસ ધરણી ગગનાન્તરમ્||7||

તતઃ સિંહોમહાનાદમ્ અતીવ કૃતવાન્નૃપ|
ઘણ્ટાસ્વનેન તાન્નાદાન્ અમ્બિકા ચોપબૃંહયત્ ||8||

ધનુર્જ્યાસિંહઘણ્ટાનાં નાદાપૂરિતદિંગ્મુખા|
નિનાદૈર્ભીષણૈઃ કાળી જિગ્યે વિસ્તારિતાનના||9||

તં નિનાદમુપશ્રુત્ય દૈત્યસૈન્યૈશ્ચતુર્દિશમ્|
દેવી સિંહસ્તથા કાળી સરોષૈઃ પરિવારિતા||10||

એતસ્મિન્નન્તરે ભૂપ વિનાશાય સુરદ્વિષામ્|
ભવાયામરસિંહાનામ્ અતિવીર્ય બલાન્વિતાઃ||11||

બ્રહ્મેશ ગુહ વિષ્ણૂનાં તથેન્દ્રસ્ય ચ શક્તયઃ|
શરીરેભ્યો વિનિષ્ક્રમ્ય તદ્રૂપૈઃ ચણ્ડિકાં યુયુઃ||12||

યસ્યદેવસ્ય યદ્રૂપં યથા ભૂષણવાહનમ્|
તદ્વદેવ હિ તત્ શક્તિઃ અસુરાન્યોદ્ધુમાયયૌ||

હંસયુક્ત વિમાનાગ્રે સાક્ષસૂત્ર કમંડુલુઃ|
આયાતા બ્રહ્મણઃ શક્તિઃ બ્રહ્માણી સાભિધીયતે||13||

માહેશ્વરી વૃષારૂડા ત્રિશૂલવરધારિણી|
મહાહિવલયા પ્રાપ્તા ચન્દ્રરેખા વિભૂષણા||14||

કૌમારી શક્તિ હસ્તા ચ મયૂરવરવાહના|
યોધુમભ્યાયયૌ દૈત્યાનમ્બિકા ગુહરૂપિણી||15||

તથૈવ વૈષ્ણવી શક્તિઃ ગરુડોપરિ સંસ્થિતા|
શંખચક્રગદાશારઙ્ગ ખડ્ગહસ્તાભ્યુપાયયૌ||16||

યજ્ઞવારાહમતુલં રૂપં યા બિભ્રતો હરેઃ|
શક્તિઃ સાપ્યાયયૌ તત્ર વારાહીં બિભ્રતી તનુમ્||17||

નારસિંહી નૃસિંહસ્ય બિભ્રતી સદૃશં વપુઃ |
પ્રાપ્તા તત્ર સટાક્ષેપ ક્ષિપ્તનક્ષત્ર સંહતિઃ||18||

વજ્રહસ્તા તથૈવૈન્દ્રી ગજરાજોપરિ સ્થિતા|
પ્રાપ્તા સહસ્ર નયના યથા શક્રઃ તથૈવ સા||19||

તતઃ પરિવૃતસ્તાભિરીશાનો દેવશક્તિભિઃ|
હન્યન્તામસુરાઃ શીઘ્રં મમપ્રીત્યાહ ચણ્ડિકામ્||20||

તતો દેવી શરીરાત્તુ વિનિષ્ક્રાન્તાતિભીષણા|
ચણ્ડિકા શક્તિરત્યુગ્રા શિવાશતનિનાદિની||21||

સા ચાહા ધૂમ્રજટિલ મીશાનમપરાજિતા|
દૂતસ્ત્વં ગચ્છ ભગવાન્ પાર્શ્વં શુમ્ભનિસુમ્ભયોઃ||22||

બ્રૂહિ શુમ્ભનિશુમ્ભં ચ દાનવાવતિ ગર્વિતૌ|
યે ચાન્યે દાનવાસ્તત્ર યુદ્ધાય સમુપસ્થિતઃ||23||

તૈલોક્યમિન્દ્રો લભતાં દેવાઃ સન્તુ હવિર્ભુજઃ|
યૂયં પ્રયાત પાતાળં યદિ જીવિતુમિચ્છથ||24||

બલાવલે પાદથચેત્ ભવન્તો યુદ્ધકાંક્ષિણઃ|
તથાગચ્છત તૃપ્ત્યન્તુ મચ્છિવાઃ પિશિતેન વઃ||25||

યતો નિયુક્તો દૌત્યેન તયા દેવ્યા શિવઃ સ્વયમ્|
શિવદૂતીતિ લોકેઽસ્મિન્ સ્તતઃ સા ખ્યાતિમાગતા||26||

તેઽપિ શ્રુત્વા વચો દેવ્યાઃ શર્વાખ્યાતમ્ મહાસુરાઃ|
અમર્ષાપૂરિતા જગ્મુર્યતઃ કાત્યાયની સ્થિતા||27||

તતઃ પ્રથમમેવાગ્રે શરશક્ત્યૃષ્ટિવૃષ્ટિભિઃ|
વવર્ષુરુદ્ધતામર્ષાઃ તાં દેવીમમરારયઃ||28||

સા ચ તાન્ પ્રહિતાન્ બાણાન્ શૂલશક્તિપરશ્વથાન્|
ચિચ્છેદલીલયાધ્માત ધનુર્મુક્તૈર્મહેષુભિઃ ||29||

તસ્યાગ્રતઃ તથા કાળી શૂલપાતવિદારિતાન્|
ખટ્વાઙ્ગપોથિતાં શારીન્ કુર્વન્તી વ્યચરત્તથા||30||

કમણ્ડુલુજલાક્ષેપ હતવીર્યાન્ હતૌજસઃ|
બ્રહ્માણી ચાકરોત્ શત્રૂન્ યેન યેન સ્મધાવતિ||31||

માહેશ્વરી ત્રિશૂલેન તથા ચક્રેણ વૈષ્ણવી|
દૈત્યાન્ જઘાન કૌમારી તથા શક્ત્યાતિકોપના||32||

ઐન્દ્રી કુલિશપાતેન શતશો દૈત્યદાનવાઃ|
પેતુર્વિદારિતાઃ પૃથ્વ્યાં રુધિરૌઘપ્રવર્ષિણઃ||33||

તુણ્દપ્રહારવિધ્વસ્થા દંષ્ટ્રાગ્ર ક્ષતવક્ષસઃ|
વારાહમૂર્ત્યા ન્યપતંશ્ચક્રેણ ચ વિદારિતાઃ||34||

નખૈર્વિદારિતાંશ્ચાન્યાન્ ભક્ષયન્તી મહાસુરાન્|
નારસિંહી ચચારાજૌ નાદાપૂર્ણ દિગમ્બરા||35||

ચણ્ડાટ્ટહાસૈઃ અસુરાઃ શિવદૂત્યભિદૂષિતાઃ|
પેતુઃ પૃથિવ્યાં પતિતાં સ્તાંશ્ચખાદાથ સા તદા||36||

ઇતિ માતૃગણં ક્રુદ્ધં મર્દયન્તં મહાસુરાન્|
દૃષ્ટ્વાભ્યુપાયૈઃ વિવિધૈર્નેશુર્દેવારિ સૈનિકાઃ||37||

પલાયન પરાન્દૃષ્ટ્વા દૈત્યાન્ માતૃગણાર્દિતાન્ |
યોદ્ધુમભ્યાયયૌ ક્રુદ્ધો રક્તબીજો મહાસુરઃ||38||

રક્તબિન્દુર્યદા ભૂમૌ પતતસ્ય શરીરતઃ|
સમુત્પતતિ મેદિન્યાં તત્પ્રમાણઃ તદાસુરઃ||39||

યુયુધે સ ગદાપાણિઃ ઇન્દ્રશક્ત્યા મહાસુરઃ|
તતશ્ચૈન્દ્રી સ્વવજ્રેણ રક્તબીજમતાડયત્ ||40||

કુલિશેનાહતસ્યાશુ બહુ સુશ્રાવ શોણિતમ્|
સમુત્તસ્થુઃ તતો યોધાઃ તદ્રૂપાઃ તત્પરાક્રમાઃ||41||

યાવન્તઃ પતિતાસ્તસ્ય શરીરાત્ રક્તબિન્દવઃ|
તાવન્તઃ પુરુષાજાતાઃ તદ્વીર્યબલવિક્રમાઃ||42||

તે ચાપિ યુયુધુસ્તત્ર પુરુષા રક્ત સમ્ભવાઃ|
સમં માતૃભિરત્યુગ્ર શસ્ત્રપાતાતિભીષણમ્||43||

પુનશ્ચ વજ્રપાતેન ક્ષતમસ્ય શિરો યથા|
વવાહ રક્તં પુરુષાઃ તતો જાતાઃ સહશ્રસઃ||44||

વૈષ્ણવી સમરે ચૈનં ચક્રેણાભિજઘાન હ |
ગદયા તાડયામાસ ઐન્દ્રી તમસુરેશ્વરમ્||45||

વૈષ્ણવીચક્રભિન્નસ્ય રુધિરસ્રાવસમ્ભવૈઃ|
સહસ્રસો જગદ્વ્યાપ્તં તત્પ્રમાણૈઃ મહાસુરૈઃ||46||

શક્ત્યા જઘાન કૌમારી વારાહી ચ તથાસિના|
માહેશ્વરી ત્રિશૂલેન રક્તબીજં મહાસુરમ્||47||

સ ચાપિ ગદયા દૈત્યઃ સર્વા એવાહનત્ પૃથક્|
માતૄઃ કોપસમાવિષ્ટો રક્તબીજો મહાસુરઃ||48||

તસ્યાહતસ્ય બહુધા શક્તિશૂલાદિભિઃ ભુવિ|
પપાત યો વૈ રક્તૌઘઃ તેન સઞ્છતશોઽસુરાઃ||49||

તૈશ્ચાસુરાસૃક્સમ્ભૂતૈઃ અસુરૈઃ સકલં જગત્|
વ્યાપ્તમાસીત્તતો દેવા ભયમાજગ્મુરુત્તમમ્||50||

તાન્ વિષણ્ણાન્ સુરાન્ દૃષ્ટ્વા ચણ્ડિકા પ્રાહસત્વરા|
ઉવાચ કાળીં ચામુણ્ડે વિસ્તીર્ણં વદનં કુરુ||51||

મચ્છસ્ત્રપાતસમ્ભૂતાન્ રક્તબિન્દૂન્ મહાસુરાન્|
રક્તબિન્દોઃ પ્રતીચ્છ ત્વં વક્ત્રેણાનેન વેગિતા||52||

ભક્ષયન્તી ચર રણે તદુત્પન્નાન્ મહાસુરાન્|
એવમેષ ક્ષયં દૈત્યઃ ક્ષીણરક્તો ગમિષ્યતિ ||53||

ભક્ષ્યમાણાઃ ત્વયાચોગ્રા નચોત્પત્સ્યન્તિ ચાપરે|
ઇત્યુક્ત્વા તાં તતો દેવી શૂલેનાભિ જઘાન તમ્||59||

મુખેન કાળી જગૃહે રક્તબીજસ્ય શોણિતમ્|
તતોઽસાવાજઘાનાથ ગદયા તત્ર ચણ્ડિકામ્||60||

ન ચાસ્યા વેદનાં ચક્રે ગદાપાતોઽલ્પિકામપિ|
તસ્યાહતસ્ય દેહાત્તુ બહુ શુશ્રાવ શોણિતમ્||61||

યતઃ તતસ્તત્ વક્ત્રેણ ચામુણ્ડા સમ્પ્રતીચ્છતિ|
મુખે સમુદ્ગતા યેઽસ્યા રક્તપાતાન્ મહાસુરાઃ||62||

તાંશ્ચખાદાથ ચામુણ્ડા પપૌ તસ્ય ચ શોણિતમ્|63||

દેવી શૂલેન વજ્રેણ બાણૈરસુભિર્ ઋષ્ટિબિઃ |
જઘાન રક્તબીજં તં ચામુણ્ડા પીતશોણિતમ્||64||

સ પપાત મહીપૃષ્ટે શસ્ત્રસંઘસમાહતઃ|
નીરક્તશ્ચ મહીપાલ રક્તબીજો મહાસુરઃ||65||

તતસ્તે હર્ષમતુલમવાપુસ્ત્રિદશા નૃપ|
તેષાં માતૃગણો જાતા નનર્તાસૃજ્ઞ્મદોદ્ધતઃ||66||

ઇતિ માર્કણ્ડેય પુરાણે સાવર્ણિકે મન્વન્તરે
દેવી મહાત્મ્યે રક્તબીજ વથો નામ
અષ્ટમાધ્યાયઃ ||
|| ઓમ્ તત્ સત્||
=====================================
updated 14 09 2022 2000